PISA 2025 bevestigt opdracht voor ons allemaal: samen verderbouwen aan sterk onderwijs
De nieuwe PISA-resultaten tonen dat de leerprestaties in Vlaanderen – en bij uitbreiding heel Europa – verder onder druk staan. Maar de boodschap is duidelijk: laat je niet ontmoedigen. We moeten verdergaan op de ingeslagen weg. En bovendien nog sterker inzetten op samenwerking binnen ons net.
.
.
De nieuwe PISA-resultaten tonen dat de leerprestaties in Vlaanderen – en bij uitbreiding in heel Europa – verder achteruitgaan. Zowel voor lezen als voor wiskunde dalen de Vlaamse scores ten opzichte van de vorige afname in 2022.
Voor wetenschappen is de daling niet statistisch significant. Voor wetenschappen en wiskunde scoort Vlaanderen boven het OESO-gemiddelde, voor lezen op niveau van het OESO-gemiddelde. In alle drie de domeinen neemt het aantal laagpresteerders toe. Ook de verschillen tussen leerlingen blijven groot. De socio-economische achtergrond van leerlingen heeft nog steeds een sterke invloed op hun prestaties en verklaart voor een belangrijk deel de verschillen die samenhangen met thuistaal en migratiestatus. Daarnaast groeit de kloof voor lezen tussen jongens en meisjes verder. In deze PISA-meting haalt een op drie jongens het basisniveau niet. In het beroepsonderwijs haalt 75% van de leerlingen het basisniveau lezen niet.
Deze resultaten bevestigen dat we de inspanningen om de onderwijskwaliteit te versterken onverminderd moeten voortzetten.
Hoge score voor nieuw domein 'leren in een digitale wereld’
Naast deze duidelijke alarmbellen bevatten de PISA 2025-resultaten ook positieve signalen. Vlaanderen blijft binnen Europa hoog presteren. Dat geldt ook voor het nieuwe domein ‘leren in een digitale wereld’, waarin computationeel probleemoplossen centraal staat. Vlaamse leerlingen blijken goed in staat om computationeel denkvermogen en logica in te zetten om complexe problemen op te lossen.
Conclusie: verder op de ingeslagen weg
Het GO! laat zich door deze resultaten niet ontmoedigen. De voorbije jaren werd binnen de GO! scholen en vanuit de scholengroepen, pedagogische begeleidingsdienst en centrale diensten op verschillende manieren gewerkt aan sterkere onderwijskwaliteit. Dergelijke investeringen vertalen zich niet onmiddellijk in internationale metingen, maar het zijn de juiste paden om duurzame verbetering te realiseren.
De nieuwe, kennisrijke leerplannen leggen opnieuw meer nadruk op Nederlands en wiskunde. Tegelijkertijd zorgt de pedagogische begeleidingsdienst ervoor dat de leerplannen tot op de klasvloer gekend zijn en uitgevoerd worden. Bovendien zet het GO! sterk in op het delen van kwaliteitsvolle, gevalideerde leermiddelen. Het Ambitieplan engageert alle GO! professionals om te vertrekken vanuit hoge verwachtingen. Via de beschikbare data, waaronder de resultaten van de Vlaamse toetsen, houden we de vinger aan de pols.
Daarnaast keurde de Vlaamse Regering alvast een procedure goed om de minimumdoelen voor de eerste graad secundair onderwijs af te stemmen op de nieuwe doelen van het basisonderwijs. Zo zorgen we voor meer samenhang en een sterkere opbouw van kennis en vaardigheden doorheen de schoolloopbaan. Dat 75% van de leerlingen in het beroepsonderwijs het basisniveau voor lezen niet behaalt, onderstreept bovendien hoe belangrijk het is om de algemene vorming in de arbeidsmarktfinaliteit te versterken.
Naar een cultuur van samenwerken en delen
Overal in het GO! gebeuren sterke dingen. Scholen ontwikkelen schitterende lesmaterialen, delen expertise rond leesbevordering, versterken hun wiskundeonderwijs of boeken mooie resultaten met gerichte kwaliteitszorg. Maar vandaag blijft dat materiaal en die expertise nog te vaak binnen de muren van één of enkele scholen. Om sneller vooruit te gaan, wil het GO! blijven inzetten op bovenschoolse samenwerking, kennisdeling en het netbreed verspreiden van kwaliteitsvolle materialen.
De Vlaamse resultaten voor PISA 2025 vind je hier.
Lees hier meer over het Ambitieplan van het GO!.
.
